Ung thư mô liên kết là gì? Triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán và điều trị

Ung thư mô liên kết là gì?

Ung thư mô liên kết (sarcoma) là ung thư phát triển ở mô mềm, hoặc xương, và là một tình trạng hiếm gặp. Các mô mềm này đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ cấu trúc của cơ thể, bao gồm:

• Cơ;
• Mô mỡ;
• Gân;
• Dây chằng;
• Mạch máu;
• Thần kinh.

Ung thư mô liên kết chiếm khoảng 15% ung thư trẻ em và chỉ 1% các trường hợp ung thư ở người lớn. Mỗi năm, có khoảng 16.000 trường hợp ung thư mô liên kết được chẩn đoán tại Mỹ, trong đó có khoảng 4.000 ca là ung thư xương và khoảng 13.000 ca là ung thư các mô mềm khác.

Những dấu hiệu và triệu chứng của ung thư mô liên kết

Các triệu chứng sẽ khác nhau tùy thuộc vào vị trí của khối u. Ví dụ, một số khối u có thể không gây ra triệu chứng đáng chú ý nào trong giai đoạn đầu. Một số tình trạng ung thư mô liên kết có thể phát triển là một khối u dưới da và không đau. Khi kích thước khối u lớn dần, chúng có thể gây chèn ép các cơ quan và gây đau. Các loại ung thư mô liên kết khác nhau.

Nhìn chung, các triệu chứng của ung thư mô liên kết có thể bao gồm:

• Phát hiện một khối u mới;
• Đau ở tứ chi hoặc bụng, đau xương chậu;
• Khó vận động hoặc phạm vi chuyển động hạn chế;
• Giảm cân không rõ nguyên nhân;
• Đau lưng;
• Các triệu chứng đau nặng hơn vào ban đêm.

Biến chứng có thể gặp khi mắc bệnh ung thư mô liên kết

Biến chứng có thể bao gồm việc khối u chèn ép tại chỗ, hoặc di căn. Ngoài ra, các biến chứng liên quan đến điều trị như hoá trị và xạ trị bao gồm:

• Ức chế tủy;
• Viêm niêm mạc;
• Rụng tóc;
• Mệt mỏi;
• Buồn nôn;
• Nôn;
• Viêm bàng quang xuất huyết;
• Tổn thương thận;
• Độc tính thần kinh trung ương;
• Tăng men gan;
• Tăng huyết áp;
• Xơ hoá dưới da;
• Suy giảm khả năng vận động;
• Phù bạch huyết.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Hãy đến gặp bác sĩ nếu bạn phát hiện bất cứ khối u nào ở cơ thể của bạn. Đồng thời, nếu bạn gặp các tình trạng đau lưng, đau trong xương không thuyên giảm, đặc biệt là đau về đêm, hay đến khám để được kiểm tra tình trạng của mình.

Ung thư mô liên kết phát triển khi các tế bào chưa trưởng thành trong xương hoặc mô mềm trải qua biến đổi trong DNA, dẫn đến sự phát triển không kiểm soát của tế bào thành tế bào ung thư. Những tế bào này có thể tụ hợp thành một khối u hoặc xâm lấn các mô xung quanh. Nếu không được điều trị, ung thư có thể lan rộng thông qua hệ thống máu hoặc bạch huyết đến các cơ quan khác (di căn), khiến việc điều trị trở nên khó khăn. Tương tự như các loại ung thư khác, nguyên nhân cụ thể khiến một tế bào khỏe mạnh chuyển biến thành ung thư mô liên kết vẫn chưa được nhà nghiên cứu hiểu rõ.

Những ai có nguy cơ mắc phải ung thư mô liên kết?

Ung thư mô liên kết có thể ảnh hưởng đến tất cả mọi người, kể cả trẻ em và người lớn. Nhìn chung, với ung thư mô mềm thì thường ảnh hưởng đến người trưởng thành hơn. Còn ung thư xương thì thường ảnh hưởng trẻ em, trẻ vị thành niên và người lớn trên 65 tuổi. Ung thư xương cũng ảnh hưởng đến nam giới và người da đen hoặc người gốc Tây Ban Nha hơn.

Yếu tố làm tăng nguy cơ mắc phải Ung thư mô liên kết

Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc ung thư mô liên kết bao gồm:

• Tiếp xúc với hóa chất:Tiếp xúc với asen và một số hóa chất được sử dụng để sản xuất nhựa (vinyl clorua monome), thuốc diệt cỏ (axit phenoxyacetic) và chất bảo quản gỗ (chlorophenol).
• Bức xạ:Tiếp xúc với liều lượng bức xạ cao từ quá trình điều trị ung thư trước đó.
• Phù bạch huyết:Sưng lâu dài ở cánh tay hoặc chân.
• Tình trạng di truyền:Một số rối loạn di truyền và đột biến nhiễm sắc thể, chẳng hạn như hội chứng Gardner, hội chứng Werner, bệnh von Hippel-Lindau, hội chứng Gorlin, bệnh xơ cứng củ, hội chứng Li-Fraumeni, u nguyên bào võng mạc và bệnh u xơ thần kinh loại 1.

Phương pháp chẩn đoán và xét nghiệm ung thư mô liên kết

Chẩn đoán được thực hiện đầu tiên dựa trên việc bác sĩ khám sức khỏe, hỏi tiền sử và bệnh sử của bạn. Tiếp đến, bác sĩ sẽ đề nghị những xét nghiệm cận lâm sàng phù hợp để chẩn đoán. Các xét nghiệm có thể làm bao gồm:

• Chụp X-quang:Hình ảnh X-quang có thể cho thấy các tổn thương ở xương của bạn.
• Chụp cắt lớp vi tính:Hình ảnh CT-scan cho thấy được nhiều lát cắt khác nhau, giúp quan sát được các tổn thương ở xương và mô mềm.
• Chụp cộng hưởng từ:MRI được sử dụng để cung cấp hình ảnh chi tiết hơn nếu phát hiện có bất thường trên phim X-quang hoặc CT-scan.
• Quét xương:Quá trình này được thực hiện để chẩn đoán các rối loạn về xương, ví dụ như sarcoma xương.
• PET-CT:Hình ảnh học này giúp phát hiện khối u ở các bộ phận trên cơ thể.
• Sinh thiết:Bác sĩ sẽ thực hiện lấy mẫu mô ở khối u và kiểm tra chúng xem có phải là tế bào ung thư mô liên kết hay không.

Điều trị ung thư mô liên kết

Nội khoa

Quản lý ung thư mô liên kết là một quá trình liên quan đến nhiều chuyên ngành khác nhau (phối hợp đa ngành), bao gồm sự kết hợp của bác sĩ lâm sàng, bác sĩ chuyên khoa, dược sĩ và điều dưỡng. Ngoài bác sĩ chuyên khoa ung thư, cần tham khảo ý kiến của một số bác sĩ khác như bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình bác sĩ thần kinh, bác sĩ nhi khoa (trong trường hợp ung thư mô liên kết ở trẻ em).

Điều trị sẽ phụ thuộc vào kích thước khối u, giai đoạn của ung thư, loại ung thư mô liên kết và sức khỏe tổng quát của bạn. Việc điều trị bao gồm kết hợp cả nội khoa (điều trị thuốc) và ngoại khoa (phẫu thuật). Các điều trị nội khoa bao gồm:

• Xạ trị:Sử dụng tia X năng lượng cao để tiêu diệt tế bào ung thư và giảm thiểu thiệt hại cho các tế bào khỏe mạnh.
• Hoá trị:Làm chậm sự phát triển của các tế bào ung thư, hoá trị sử dụng các thuốc được tiêm qua đường tĩnh mạch. Bạn có thể được hoá trị trước khi phẫu thuật hoặc sau khi phẫu thuật, một số trường hợp hoá trị sẽ được thực hiện cùng với xạ trị.
• Liệu pháp nhắm trúng đích:Liệu pháp nhằm tấn công vào tế bào ung thư mà không gây hại đến tế bào mạnh khỏe.
• Liệu pháp miễn dịch:Giúp tăng hệ miễn dịch của cơ thể để chống lại các tế bào ung thư tốt hơn.

Ngoại khoa

Phẫu thuật được tiến hành nhằm loại bỏ các tế bào ung thư và giữ lại càng nhiều mô khỏe mạnh càng tốt. Việc phẫu thuật tái tạo lại vùng bị ảnh hưởng cũng rất cần thiết. Ví dụ như việc cứu chi (bảo tồn lại tay hoặc chân) có thể bao gồm việc loại bỏ khối u và thay thế lại bằng kim loại để tái tạo khớp. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, lựa chọn tốt nhất có thể là cắt bỏ chi bị ảnh hưởng, đây có thể là một quyết định đặc biệt khó khăn trong quá trình điều trị.

Những thói quen sinh hoạt giúp hạn chế diễn tiến của ung thư mô liên kết

Chế độ sinh hoạt:

• Sau khi điều trị, bạn cần tham gia các chương trình phục hồi chức năng sau phẫu thuật để lấy lại một số chức năng của cơ thể.
• Bất kể về mục tiêu hay các biện pháp điều trị khác nhau giữa từng người bệnh, để giúp kiểm soát tốt nhất có thể, bạn cần tái khám thường xuyên theo lịch hẹn của bác sĩ.
• Khi tái khám, bạn có thể được khám sức khỏe, xét nghiệm máu, chụp X-quang (tuỳ thuộc vào loại và vị trí của ung thư mô liên kết) để đánh giá và kiểm tra bất kỳ dấu hiệu tái phát ung thư nào.
• Ban đầu, việc theo dõi có thể diễn ra sau mỗi tháng, sau đó có thể giãn cách thời gian hơn nếu nguy cơ tái phát giảm dần.

Chế độ dinh dưỡng:Một chế độ dinh dưỡng đầy đủ, dưới sự hướng dẫn của bác sĩ là cần thiết cho sự hồi phục của bạn sau điều trị. Không có chế độ dinh dưỡng chung cho ung thư mô liên kết, hãy hỏi ý kiến của bác sĩ để có một chế độ ăn phù hợp đối với bạn.

Phòng ngừa ung thư mô liên kết

Hiện tại, nguyên nhân dẫn đến ung thư mô liên kết vẫn chưa được biết rõ, và không có cách để phòng ngừa tình trạng này. Việc bạn có thể làm bao gồm chú ý kiểm tra sức khỏe thường xuyên và chú ý những thay đổi ở cơ thể của mình. Việc phát hiện và điều trị sớm ung thư mô liên kết sẽ dẫn đến tiên lượng tốt hơn so với việc phát hiện muộn.